FAQ

Wat voor schoenen zijn er?

Bij de aanschaf van skates heb je de keuze uit twee typen schoenen. Zoek je beweeglijkheid? Dan is de flexibele softboot ideaal. Heb je liever een robuuste schoen die tegen een stootje kan? Ga dan voor de hardboot van hard plastic. Beide opties zijn kwalitatief goed, dus laat je gevoel spreken: een goede pasvorm is immers het halve werk! 

Wat voor lagers zijn er?

De kwaliteit van lagers wordt aangeduid met de ABEC-waarde, variërend van 1 tot 7. Een ABEC 1 lager is voordelig maar minder nauwkeurig, terwijl ABEC 7 duurder is en een veel hogere precisie biedt.

Onderhoud en werking Lagers die met vet zijn gevuld, moeten eerst 'warmdraaien' voordat het vet vloeibaar wordt en ze optimaal rollen. Je kunt de conditie testen door het wiel een flinke zwaai te geven. Stopt het wiel al na enkele omwentelingen? Dan is het lager waarschijnlijk vuil of van lage kwaliteit. In veel gevallen is een grondige schoonmaakbeurt voldoende om ze weer soepel te laten draaien.

Verschillende uitvoeringen Er zijn drie veelvoorkomende typen afdichtingen:

• Dubbel afgedicht: Maximaal beschermd tegen vuil.

• Met veerring: Voorzien van verwijderbare dekseltjes, waardoor ze makkelijk zelf te reinigen zijn.

• Enkelzijdig afgedicht: De open zijde zit aan de binnenkant van het wiel. Dit maakt onderhoud zeer eenvoudig.

Wat is de invloed van de grootte van de wielen?

Wielmaten variëren doorgaans van 70 mm tot 125 mm. Welke maat je kiest, hangt af van je rijstijl: kleine wielen maken je wendbaarder en geven meer controle, terwijl grote wielen ideaal zijn om hogere snelheden te bereiken. 

Hoe wordt de hardheid gemeten en wat betekent het?

Bij het kiezen van wielen tussen de 72A en 101A maak je een afweging tussen controle en snelheid. Zachte wielen plakken als het ware aan de weg voor maximale grip. Harde wielen zijn juist bedoeld voor skaters die zo min mogelijk weerstand willen ondervinden om maximale snelheid te maken. 

Wanneer is een skate degelijk?

Het frame waarin de wielen gemonteerd zijn, moet van goede kwaliteit zijn. Een handige manier om de stevigheid te controleren, is door het voorste en achterste wiel tegelijkertijd vast te pakken en ze in tegengestelde richting van elkaar te draaien. Merk je dat er beweging in het frame zit? Dan is de kwaliteit onvoldoende en kun je deze skates beter laten staan. Tegenwoordig heb je de keuze uit diverse materialen, zoals aluminium, carbon en zelfs bamboe. 

Wanneer past een skate?

Voor een goede controle is de pasvorm van je skates essentieel. Je hak mag absoluut niet omhoog kunnen komen en de schoen moet rondom de enkels voldoende stijfheid bieden voor goede steun. Zorg daarnaast voor genoeg ruimte bij je tenen, maar overdrijf dit niet; je moet immers ook nog comfortabel (skate)sokken kunnen dragen zonder dat de skate te strak of juist te los gaat zitten. 

Wat moet je dragen als je skates gaat kopen?

Kies bij het skaten niet voor te dikke sokken en vermijd standaard sportsokken. Het is raadzaam om speciale skatesokken te gebruiken; deze zijn specifiek ontworpen met extra versteviging bij de hielen en enkels voor optimaal comfort en bescherming. 

Welke skates moet je kopen?

Kies altijd voor een skate die direct goed zit. Voel je bij het passen een drukpunt? Laat ze dan staan; dit ongemak gaat niet weg en bederft snel je plezier. Het is de investering waard om iets meer uit te geven aan comfort, want dat betaalt zich dubbel en dwars terug. Let daarnaast op de kwaliteit van de lagers: hoe soepeler de wielen draaien, hoe minder energie het kost om vooruit te komen. Zeker bij langere afstanden is hoogwaardig materiaal onmisbaar voor een fijne skate-ervaring. 

Waarom wissel je wielen?

Tijdens het schaatsen slijten de wielen van skeelers en skates ongelijkmatig. Het voorste wiel slijt het hardst en de binnenkanten van alle wielen slijten door het afzetten harder dan de buitenkant.

Om een set wielen zo lang mogelijk te gebruiken moet je van tijd tot tijd de wielen wisselen. Bij skates lijkt het wisselen wat minder vaak nodig te zijn; waarschijnlijk omdat de slag iets korter is. Als je de wielen wisselt, dan zet je de wielen van je linker schaats over in je rechter en omgekeerd. Daardoor komen de afzetkanten van de wielen (de binnenkant) aan de buitenkant. Bij het wisselen van de wielen blijft de voorkant van ieder wiel gericht naar de voorkant van de schaats. Omkeren van de wielen leidt tot grotere weerstand doordat het slijtagepatroon op het wieloppervlak iets schuin staat (je zet tenslotte schuin naar achteren af).

Uiteraard wisselt ook de plaats van ieder wiel in het frame om de zwaarder belaste voorwielen op een wat minder zwaar belaste plaats te krijgen. Voor skates (4 wielen) is het wisselschema anders dan voor skeelers (5 wielen). In de wisselschema's is wiel nummer 1 het voorste wiel.

Wisselschema skates:

Om je wielen gelijkmatig te laten slijten en de levensduur te verlengen, gebruik je een specifiek rotatieschema. Omdat de voorwielen (wiel 1) en de achterwielen (wiel 4) het snelst slijten, verplaats je deze naar de middelste posities.

Hier is de meest gebruikte methode voor skates met 4 wielen:

Het 1-3 / 2-4 Wisselschema

Bij dit schema wissel je de wielen niet alleen van plek, maar ook van schaats (links naar rechts). Hierdoor komt de afgesleten binnenkant aan de buitenkant te zitten.

1. Wiel 1 (voor) van de linkerskate gaat naar de positie van Wiel 3 op de rechterskate.

2. Wiel 2 van de linkerskate gaat naar de positie van Wiel 4 op de rechterskate.

3. Wiel 3 van de linkerskate gaat naar de positie van Wiel 1 op de rechterskate.

4. Wiel 4 (achter) van de linkerskate gaat naar de positie van Wiel 2 op de rechterskate.

(Hetzelfde doe je uiteraard voor de wielen van je rechterskate naar de linker).

Belangrijke regels bij het wisselen:

• Niet omdraaien: Keer de wielen niet om hun eigen as (dus de voorkant van het wiel blijft naar de voorkant van de skate wijzen). Als je ze omdraait, klopt het schuine slijtagepatroon niet meer met je afzet, wat zorgt voor extra weerstand.

• Binnenkant wordt buitenkant: Door het wiel van de linkerschoen naar de rechterschoen te verplaatsen, komt de schuine kant (de binnenkant) automatisch aan de buitenkant te zitten. Zo "recht" het wiel zichzelf weer uit tijdens het rijden.

• Schoonmaken: Nu de wielen er toch af liggen, is dit hét moment om met een droge doek het vuil van je lagers en de binnenkant van je frame te vegen.

Hoe maak je beschermers schoon?

Het schoonmaken van skatebeschermers (knie-, elleboog- en polsbeschermers) is belangrijk om nare geurtjes en bacteriën te verwijderen. Omdat ze bestaan uit een combinatie van hard plastic, schuim en klittenband, vragen ze om een specifieke aanpak.

Hier zijn drie effectieve methoden:

Methode 1: De wasmachine (De makkelijkste manier)

De meeste moderne beschermers kunnen in de wasmachine, mits je voorzichtig bent met het plastic en het klittenband.

1. Sluit het klittenband: Plak alle klittenbandstrips goed op elkaar. Dit voorkomt dat ze gaan pluizen of andere kleding (en de beschermers zelf) beschadigen.

2. Gebruik een waszak: Stop de beschermers in een waszak of een oude kussensloop. Dit beschermt de trommel van je machine tegen de harde plastic kappen.

3. Koud/Lauw wassen: Was op maximaal 30°C met een mild wasmiddel. Gebruik geen wasverzachter, want dit tast de elasticiteit van de banden aan.

4. Luchtdrogen: Doe beschermers nooit in de droger! De hitte kan het plastic vervormen en het schuim beschadigen. Hang ze op of leg ze neer om aan de lucht te drogen.

Methode 2: Handwas (De veiligste manier)

Als je bang bent dat de wasmachine je beschermers beschadigt, is een handwas de beste keuze.

1. Maak een sopje: Vul een emmer of de wasbak met lauw water en een beetje vloeibaar wasmiddel of milde zeep.

2. Laten weken: Laat de beschermers ongeveer 15 tot 30 minuten weken om het zweet en vuil los te weken.

3. Schrobben: Gebruik een zachte borstel (of een oude tandenborstel) om de binnenkant van de stof en de randen rond het plastic schoon te maken.

4. Spoelen en drogen: Spoel ze grondig af met koud water tot alle zeepresten weg zijn. Knijp het overtollige water er voorzichtig uit (niet wringen!) en laat ze aan de lucht drogen.

Methode 3: Tussendoor opfrissen

Ruiken je beschermers nog niet heel erg, maar wil je ze wel fris houden?

• Schoonmaakspray: Gebruik een textielverfrisser of een mengsel van water en een beetje azijn in een plantenspuit. Spuit de binnenkant in na elke skatesessie.

• Luchten: Haal je beschermers na het skaten direct uit je tas. Laat ze op een goed geventileerde plek drogen; bacteriën groeien namelijk het hardst in een vochtige, afgesloten tas.

Waardoor ontstaan pijnlijke voeten?

Pijnlijke voeten tijdens het skaten zijn een veelvoorkomend probleem, maar gelukkig is de oorzaak vaak goed te achterhalen. Het is meestal een combinatie van de pasvorm, je techniek of de afstelling van het materiaal.

Hier zijn de belangrijkste oorzaken:

1. Te strakke of te losse skates

• Te strak: Als je de veters of gespen te strak aantrekt, knel je de bloedsomloop af. Dit veroorzaakt vaak een tintelend of doof gevoel en kramp onder de voetboog.

• Te los: Als de skate te ruim is, gaan je voeten "klauwen". Je tenen spannen zich dan onbewust aan om grip te zoeken, wat leidt tot snelle vermoeidheid en pijn in de voetzool.

2. De verkeerde pasvorm (Drukpunten)

Zoals eerder besproken, zijn drukpunten funest. Een schoen die niet goed bij de vorm van jouw voet past, drukt tegen het bot (vaak bij de enkels of de zijkant van de voorvoet). Omdat de boot van een skate hard is, geeft deze niet mee, wat resulteert in stekende pijn of blaren.

3. "Doordrukkende" bouten of frames

Bij goedkopere skates of skates met een dunne zool kun je soms de bevestigingspunten van het frame door de zool heen voelen. Dit geeft een branderig gevoel onder de bal van de voet of de hiel, zeker bij langere ritten op ruig asfalt.

4. Spanning en techniek (De "skatekramp")

Vooral beginners hebben de neiging om hun voeten heel strak te houden uit angst om te vallen. Door deze constante spierspanning verzuren de kleine spiertjes in je voet razendsnel. Ontspannen sturen vanuit de enkels en knieën is essentieel om dit te voorkomen.

5. Verkeerde sokken

Gewone katoenen sportsokken houden vocht vast. Natte voeten worden zachter, waardoor de huid sneller gaat irriteren en er eerder drukpunten ontstaan. Bovendien kunnen dikke naden in normale sokken voor nare drukplekken zorgen in de strakke skateschoen.

6. Stand van het frame

Als je voeten naar binnen of buiten "kantelen" (overpronatie of supinatie), kan dit pijn doen aan de enkels en schenen. Bij veel skates kun je het frame iets naar binnen of buiten verschuiven om dit te corrigeren en de druk op je voeten te verlichten.

Hoe los je het op?

• Sokken: Stap over op naadloze, vochtregulerende skatesokken.

• Zooltjes: Een ondersteunend sportzooltje kan wonderen doen voor de drukverdeling onder je voet.

• Lussen: Probeer je veters over de wreef iets losser te laten en alleen de bovenste gesp goed vast te zetten voor steun.

Waardoor ontstaan pijnlijke knieën?

Pijn aan de knieën tijdens of na het skaten is een veelvoorkomend signaal dat er iets niet helemaal optimaal gaat. Meestal ligt de oorzaak bij de houding, de techniek of een overbelasting van de spieren en pezen rondom het gewricht.

Hier zijn de belangrijkste redenen waarom je knieën pijnlijk kunnen aanvoelen:

1. De "foute" basishouding

De meest gemaakte fout is skaten met gestrekte knieën. Hierdoor vangen je gewrichten alle klappen van de weg op in plaats van je spieren. Een goede skatehouding vereist dat je knieën altijd licht gebogen zijn en boven je tenen staan. Zo fungeren je benen als natuurlijke schokdempers.

2. Naar binnen knikkende knieën

Als je enkels niet genoeg steun hebben of je voetspieren vermoeid raken, kunnen je enkels naar binnen kantelen (overpronatie). Je knieën volgen deze beweging en draaien naar binnen, wat zorgt voor een enorme zijwaartse druk op de knieschijf en de banden. Dit veroorzaakt vaak een zeurende pijn aan de binnenkant of onder de knieschijf.

3. Overbelasting van de pezen (Jumpers knee)

Skaten is een intensieve sport voor de bovenbeenspieren (quadriceps). Als deze spieren erg gespannen zijn of plotseling veel meer belast worden dan normaal, trekken ze hard aan de kniepees. Dit kan leiden tot irritatie net onder de knieschijf.

4. Te strakke of verkeerde beschermers

Soms ligt de oorzaak niet in het lichaam, maar in de uitrusting. Kniebeschermers die te strak zitten of niet goed gevormd zijn, kunnen de natuurlijke beweging van de knie hinderen of de bloedsomloop afknellen. Dit geeft een pijnlijk, drukkend gevoel tijdens het buigen van de benen.

5. Trillingen van het wegdek

Skaten op ruw asfalt zorgt voor constante trillingen. Als je skates geen goede demping hebben (bijvoorbeeld door een heel stijf frame of erg harde wielen), worden deze trillingen direct doorgegeven aan je kniegewrichten. Dit kan na een lange rit leiden tot een "beurs" gevoel in de knieën.

Tips om kniepijn te voorkomen:

• Check je houding: Zorg dat je neus, knieën en tenen tijdens het skaten in één verticale lijn staan.

• Spiertraining: Sterkere bovenbeenspieren en een sterke "core" ontlasten je knieën aanzienlijk.

• Rustig opbouwen: Geef je pezen de tijd om te wennen aan de specifieke zijwaartse belasting van de skatebeweging.

• Frame-afstelling: Bij sommige skates kun je het frame iets naar binnen verschuiven om te voorkomen dat je knieën naar binnen knikken.

Waardoor ontstaan pijnlijke schenen?

Pijn aan de schenen tijdens het skaten, vaak omschreven als een zeurende of stekende pijn aan de voorkant van het onderbeen, is een bekend probleem. Dit wordt meestal veroorzaakt door de specifieke houding die skaten vereist of door de afstelling van je materiaal.

Hier zijn de meest voorkomende oorzaken:

1. Overbelasting van de scheenbeenspier (Shin Splints)

De spier aan de voorkant van je scheenbeen (Musculus tibialis anterior) zorgt ervoor dat je je tenen kunt optrekken. Tijdens het skaten is deze spier constant aan het werk om je voet te stabiliseren en de balans te bewaren. Als je te snel te lange afstanden gaat skaten, raakt deze spier overbelast, wat leidt tot een branderig gevoel of pijn langs het scheenbeen.

2. "Klauwen" met de tenen

Wanneer je skates iets te groot zijn of niet goed aansluiten, ga je onbewust met je tenen "klauwen" om grip te zoeken in de schoen. Deze constante spanning trekt direct door naar de spieren in je schenen, die daardoor razendsnel verzuren.

3. De tong van de skate

Als de "tong" (het gedeelte onder de veters/gespen) van je skate te hard is, verkeerd zit of dubbelgevouwen zit, drukt deze constant tegen je scheenbeen. Dit veroorzaakt lokale irritatie of zelfs blauwe plekken, vooral wanneer je diep in de knieën gaat zitten en tegen de voorkant van de skate leunt.

4. Te strakke bovenste gesp

Veel skaters trekken de bovenste clip of gesp van de skate extreem strak aan voor "extra steun". Hierdoor wordt de bewegingsvrijheid van het onderbeen beperkt. Bij elke afzet moeten je spieren dan vechten tegen de weerstand van de harde schacht van de skate, wat pijn in de schenen oplevert.

5. Verkeerde techniek (Rechtop staan)

Als je te rechtop staat en je gewicht te veel op je hielen hebt, moeten je scheenbeenspieren constant hard werken om te voorkomen dat je achterover valt. Een goede skatehouding (knieën gebogen, gewicht boven het midden van de voet) ontlast de schenen aanzienlijk.

Tips om scheenpijn te voorkomen:

• Ontspan je voeten: Let er bewust op dat je tenen ontspannen in je skates liggen.

• Vetersluiting: Maak de veters over de wreef goed vast, maar laat de bovenste gesp net genoeg ruimte zodat je je scheenbeen nog iets naar voren kunt bewegen.

• Sokken: Gebruik speciale skatesokken met een verdikt scheenbeengedeelte voor extra demping.

• Opwarmen: Doe voor het skaten een korte warming-up voor je enkels en kuiten om de doorbloeding te stimuleren.

Waardoor ontstaat een pijnlijke (onder)rug?

Pijn in de (onder)rug is een van de meest gehoorde klachten bij zowel beginnende als gevorderde skaters. Dit komt omdat skaten een enorme aanspraak maakt op je stabiliteit en een houding vereist die je rugspieren niet gewend zijn.

Hier zijn de belangrijkste oorzaken voor een pijnlijke onderrug:

1. Een verkeerde basishouding

De meest voorkomende oorzaak is een te diepe buiging vanuit de rug in plaats van de knieën. Als je je knieën niet genoeg buigt, compenseer je dit vaak door je bovenlichaam ver naar voren te buigen om in balans te blijven. Hierdoor moeten je onderrugspieren constant onder grote spanning staan om je gewicht te dragen.

2. Zwakke "core-stability"

Skaten is een constante balansoefening. Je rug- en buikspieren (je core) werken samen om je bovenlichaam stil te houden terwijl je benen de zijwaartse afzetbeweging maken. Als deze spieren niet sterk genoeg zijn, vangen de diepe rugspieren alle klappen en bewegingen op, wat na korte tijd leidt tot een zeurende, vermoeide pijn.

3. Te veel spanning (Angst of concentratie)

Vooral als je op een ruw wegdek rijdt of nog niet volledig vertrouwd bent met je skates, span je onbewust al je spieren aan. Deze statische aanspanning in de rug zorgt voor een slechte doorbloeding en snelle verzuring. Ontspanning is de sleutel tot een pijnvrije rit.

4. Gebrek aan flexibiliteit in de hamstrings

Als je hamstrings (de spieren aan de achterkant van je bovenbenen) kort of stijf zijn, trekken ze aan je bekken wanneer je vooroverbuigt. Hierdoor komt je onderrug in een onnatuurlijke stand te staan, wat extra druk geeft op de wervels en spieren in de lendenen.

5. Trillingen van de ondergrond

Lange ritten op grof asfalt zorgen voor constante micro-trillingen die door je skates naar boven reizen. Als je heel "stijf" op je skates staat, worden deze schokken niet door je knieën geabsorbeerd, maar eindigen ze in je onderrug.

Tips om rugpijn te voorkomen:

• Knieën buigen: Focus op "zitten" in je skates. Je rug moet weliswaar naar voren hellen, maar de diepte moet uit je benen komen.

• Core-training: Versterk je buikspieren; zij zijn de beste ondersteuning voor je rug.

• Even rechtop staan: Kom tijdens het skaten af en toe even helemaal omhoog (op een veilig, vlak stuk) om de spanning van je rugspieren te halen.

• Kijk vooruit: Kijk niet naar je skates, maar naar de horizon. Dit helpt om je rug in een meer natuurlijke en minder belaste positie te houden.

Nog meer last?

Luister tijdens het skaten goed naar je lichaam. Krijg je last van pijn? Aarzel dan niet en ga direct naar de EHBO-post als deze aanwezig is (bijvoorbeeld tijdens een georganiseerd evenement zoals een Nightskate). Voel je je erg vermoeid of zijn je klachten te ernstig om veilig verder te rijden? Neem dan je verantwoordelijkheid: stop direct en gun jezelf de nodige rust. 

Uitdroging

Blijf voldoende drinken tijdens het skaten; neem altijd water of een andere non-alcoholische sportdrank mee. Tegenwoordig zijn er handige oplossingen om je drinken mee te dragen, zoals een elastische heupriem met bidon(s) of een drinkrugzak. Tijdens een intensieve skatesessie van een half uur verlies je al snel een halve liter vocht. Een tekort kan leiden tot pijnlijke spierkramp, wat je rit vroegtijdig kan beëindigen. Wacht niet tot je een droge mond krijgt, want dan ben je eigenlijk al te laat. De gouden regel is: drink voordat je dorst krijgt! 

Hoeveel calorieën verbrand ik?

Hoeveel calorieën je precies verbrandt met skaten, hangt af van je gewicht, de intensiteit en hoe lang je op de weg staat. Gemiddeld verbrand je met een uur skaten tussen de 400 en 800 calorieën.

Omdat skaten een "low-impact" sport is (je gewrichten vangen minder klappen op dan bij hardlopen), kun je het vaak langer volhouden, wat het een uitstekende sport maakt om vet te verbranden.

Een indicatie per intensiteit (gebaseerd op een persoon van 70-75 kg):

Intensiteit                               Tempo                       Calorieën per uur

Rustig / Recreatief                ca. 15 km/u               350 - 450 kcal

Gemiddeld / Fitness              ca. 18 - 20 km/u        500 - 650 kcal

Intensief / Snelschaatsen     > 22 km/u                 700 - 900+ kcal

Factoren die het verbruik beïnvloeden:

• Je lichaamsgewicht: Hoe zwaarder je bent, hoe meer energie het kost om vooruit te komen en hoe meer je dus verbrandt.

• De ondergrond: Skaten op ruw asfalt of tegen de wind in kost aanzienlijk meer kracht dan zoeven over een gladde asfaltbaan.

• Heuvels: Een route met veel hoogteverschillen jaagt je hartslag (en calorieverbruik) flink omhoog.

• Techniek: Beginners verbruiken vaak meer energie omdat de bewegingen nog niet efficiënt zijn. Gevorderden moeten harder rijden om dezelfde hartslag te bereiken.

Waarom skaten zo effectief is:

Naast het verbranden van calorieën is skaten een fantastische workout voor je benen, billen en core. Omdat je constant zijwaarts afzet, train je spieren die je bij wandelen of fietsen nauwelijks gebruikt. Bovendien bouw je conditie op zonder je knieën overmatig te belasten.